Ban Chỉ đạo trên giấy P1
Phường Đồng Hạ vừa thành lập chưa lâu. Bộ máy mới, địa bàn rộng, việc nhiều như nước lũ. Trong danh sách việc “phải làm ngay”, chuyển đổi số đứng ở hàng đầu: vừa là nhiệm vụ chính trị, vừa là yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cho trơn tru.
Cuối tháng 8, một buổi sáng họp nhanh ở phòng làm việc UBND phường. Nội dung họp gói gọn trong một câu: “Phải có Ban Chỉ đạo.” Thế là văn phòng soạn thảo quyết định thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 của UBND phường. Danh sách thành viên đủ các thành phần: lãnh đạo UBND, công an, văn hoá – xã hội, kinh tế – hạ tầng, một cửa… đúng mẫu, đúng cơ cấu. Quyết định ký xong, đóng dấu xong, lưu xong. “Có Ban Chỉ đạo” – việc số một coi như hoàn thành.
Nhưng sau tờ quyết định là một khoảng trống… rất lớn.
1. Ban Chỉ đạo “đã có”, còn việc “đang để đấy”
Tuần đầu tiên, Ban Chỉ đạo không họp. Tuần thứ hai, vẫn không họp. Ai cũng bận: người lo nhân sự, người lo dân sinh, người chạy tiến độ hồ sơ thủ tục hành chính, người xử lý tồn đọng từ ngày sáp nhập. Ban Chỉ đạo tồn tại rất đúng quy trình, nhưng chỉ hiện hữu trong… cặp hồ sơ.
Một cán bộ trẻ đề xuất: “Hay mình ban hành kế hoạch hoạt động của Ban Chỉ đạo theo tháng/quý?”
Câu trả lời rất quen: “Đợi ổn định thêm đã.”
Trong khi đó, những nhiệm vụ chuyển đổi số lại chạy theo quán tính hành chính: văn bản đến thì trả lời, tỉnh nhắc thì báo cáo, có hội nghị thì đi dự, có phong trào thì phát động. Về mặt giấy tờ, không ai bắt bẻ được: kế hoạch có, quyết định có, danh sách có, báo cáo có.
2. Cuộc họp đầu tiên: đầy đủ thành phần, thiếu điều quan trọng nhất
Đến khi có văn bản đôn đốc của cấp trên và mốc thời gian báo cáo đã sát, Ban Chỉ đạo mới tổ chức một cuộc họp “cho kịp”. Thư mời gửi đi rất chỉnh tề, danh sách tham dự gọn gàng, nội dung họp ghi rõ: “Đánh giá tình hình, triển khai nhiệm vụ thời gian tới.”
Cuộc họp diễn ra đúng bài:
– Báo cáo tóm tắt tình hình.
– Nêu kết quả đã làm được: đã thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng; đã ban hành một số kế hoạch triển khai dịch vụ công trực tuyến; hạ tầng cơ bản đáp ứng; chứng thư số cơ bản đáp ứng…
– Kết luận họp: “Tiếp tục phát huy, tăng cường tuyên truyền, đẩy mạnh hướng dẫn người dân…”
Ai cũng gật. Ai cũng thấy “ổn”. Biên bản họp rất sạch sẽ. Nhưng khi ra khỏi phòng họp, mọi thứ trở về nhịp cũ: mỗi bộ phận tự chạy phần việc của mình, không có nhạc trưởng, không có đường găng, không có lịch kiểm tra, không có bảng tiến độ, không có KPI rõ ràng.
Ban Chỉ đạo họp xong – và lại “đóng bìa”.
3. Dấu hiệu của một Ban Chỉ đạo… chỉ để báo cáo
Một tuần sau cuộc họp, văn phòng nhận thêm yêu cầu tổng hợp: cần liệt kê văn bản đã ban hành, cần báo cáo kết quả thực hiện, cần thống kê tình hình triển khai. Thế là bắt đầu một chuỗi “làm đẹp hồ sơ”:
– Lục lại các quyết định, kế hoạch đã ký.
– Gom danh mục văn bản.
– Viết báo cáo theo mẫu.
– Chốt số liệu theo mốc thời gian.
Về hình thức, mọi thứ rất đầy đủ. Nhưng nếu hỏi:
– “Tháng này Ban Chỉ đạo giao việc gì cụ thể cho từng bộ phận?”
– “Ai chịu trách nhiệm chỉ tiêu nào? hạn hoàn thành ngày nào?”
– “Tuần nào kiểm tra? ai kiểm tra?”
– “Rủi ro lớn nhất là gì, phương án xử lý?”
Thì câu trả lời thường là… im lặng hoặc nói chung chung.
Ban Chỉ đạo lúc này giống một tấm biển treo trước cổng: có tên, có chức danh, có quyền hạn trên giấy. Nhưng không tạo ra lực kéo thực chất trong vận hành.
4. Một câu hỏi treo lại
Một tối muộn, cán bộ phụ trách chuyển đổi số ngồi rà lại chồng văn bản và tự hỏi:
“Mình đã thành lập Ban Chỉ đạo để điều phối công việc, hay chỉ để đủ hồ sơ khi cấp trên kiểm tra?”
Ngoài kia, người dân vẫn đến làm thủ tục theo thói quen nộp trực tiếp. Một số cán bộ vẫn ngại thay đổi cách làm. Thiết bị có chỗ còn cũ. Nhiệm vụ thì ngày một dày. Và Ban Chỉ đạo – nếu vẫn “trên giấy” – sẽ sớm trở thành điểm nghẽn lớn nhất. (Hết phần 1)
