Ngày bầu cử trong ngôi nhà ba thế hệ

   Sáng ngày 15/3/2026, con ngõ nhỏ nơi gia đình ông Lâm sinh sống thức dậy sớm hơn mọi ngày. Từ tinh mơ, tiếng loa truyền thanh của phường đã vang lên rộn ràng, nhắc Nhân dân đi bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Trong căn nhà ba thế hệ có tới chín người cùng chung sống, không khí ngày bầu cử mang một sắc thái vừa trang nghiêm, vừa ấm áp như một ngày hội lớn.

   Ông Lâm năm nay đã ngoài bảy mươi, là người dậy sớm nhất. Ông chỉnh lại chiếc áo sơ mi trắng đã được là phẳng từ tối hôm trước, cẩn thận xem lại thẻ cử tri rồi nhắc mọi người trong nhà chuẩn bị. Bà Lan, vợ ông, tuy tuổi đã cao nhưng vẫn nhanh nhẹn, vừa pha ấm trà nóng vừa giục các con, các cháu ăn sáng sớm để còn cùng nhau ra tổ bầu cử. Anh Hùng và chị Mai, con trai và con dâu ông bà, tất bật chuẩn bị cho hai cháu nhỏ. Cô con gái út là Thu, năm nay lần đầu tiên được tham gia bầu cử, háo hức đến mức chuẩn bị xong từ rất sớm, cứ cầm mãi tấm thẻ cử tri trên tay mà ngắm nghía.

   “Lần đầu đi bầu cử, con thấy hồi hộp như đi thi”, Thu cười nói.

   Ông Lâm mỉm cười hiền hậu:

   “Đi bầu cử là quyền lợi, cũng là trách nhiệm của công dân. Mỗi lá phiếu mình bỏ vào hòm phiếu là gửi gắm niềm tin và mong muốn cho tương lai quê hương, đất nước.”

   Khoảng bảy giờ sáng, cả nhà cùng nhau ra khu vực bỏ phiếu đặt tại nhà văn hóa tổ dân phố. Trên đường đi, cờ hoa rực rỡ, băng rôn khẩu hiệu được treo trang trọng dọc các tuyến đường. Ai nấy đều ăn mặc chỉnh tề, nét mặt vui tươi. Không khí thật sự như một ngày hội lớn của toàn dân.

   Tại tổ bầu cử, rất đông cử tri đã có mặt. Các thành viên tổ bầu cử làm việc khẩn trương, nền nếp nhưng thân thiện. Người hướng dẫn kiểm tra danh sách, người phát phiếu, người giải thích quy định cho cử tri cao tuổi. Bà con đến đông nhưng trật tự, ai cũng ý thức giữ gìn sự nghiêm túc của ngày bầu cử.

   Tình huống nhỏ xảy ra khi bà Lan loay hoay mãi không tìm thấy kính lão. Đứng trước bàn ghi phiếu, bà nhìn danh sách ứng cử viên mà cứ nheo mắt mãi không rõ. Chị cán bộ tổ bầu cử thấy vậy liền nhẹ nhàng hỏi han, rồi mời bà sang chỗ đủ ánh sáng hơn để tiện theo dõi. May thay, hóa ra chiếc kính nằm ngay trong túi áo bà từ nãy mà bà quên mất. Cả nhà được một phen bật cười, còn bà Lan vừa cười vừa nói: “Già rồi, đi bầu cử mà cũng hồi hộp như con gái về nhà chồng.”

   Chưa hết, đến lượt anh Hùng thì phát hiện mình quên mang căn cước công dân. Anh hơi lúng túng, nghĩ phen này chắc phải quay về. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra thông tin trong danh sách cử tri và đối chiếu các giấy tờ liên quan theo đúng quy định, tổ bầu cử đã hướng dẫn rất cụ thể, giúp anh hoàn thiện thủ tục. Anh Hùng cảm thấy yên tâm hơn, càng thấy rõ sự tận tình, trách nhiệm của những người làm nhiệm vụ tại khu vực bỏ phiếu.

   Ấn tượng nhất là trường hợp của cụ Bốn ở đầu ngõ, năm nay đã ngoài tám mươi lăm tuổi, chân yếu nhưng vẫn nhất quyết nhờ con cháu đưa đến điểm bầu cử. Cụ bảo: “Còn đi được thì còn tự tay bỏ phiếu. Đây là việc lớn của đất nước.” Mọi người trong tổ bầu cử chủ động bố trí ghế ngồi, hỗ trợ cụ làm thủ tục nhanh gọn. Khi cụ chậm rãi bỏ lá phiếu vào hòm phiếu, nhiều người xung quanh xúc động vỗ tay rất khẽ, như một cách thể hiện sự trân trọng đối với ý thức công dân của thế hệ đi trước.

   Đến lượt mình, Thu bước vào khu vực viết phiếu với tâm trạng bồi hồi. Cô nhìn kỹ danh sách các ứng cử viên, nhớ lại những buổi tuyên truyền, giới thiệu tiểu sử, chương trình hành động mà mình đã theo dõi trước đó. Lần đầu tiên trong đời, Thu cảm nhận rất rõ rằng quyền công dân không phải là điều gì xa vời, mà chính là sự lựa chọn có trách nhiệm của mỗi người đối với cộng đồng.

   Sau khi cả nhà hoàn thành việc bỏ phiếu, mọi người đứng lại chụp với nhau một tấm ảnh kỷ niệm trước pano của khu vực bầu cử. Hai cháu nhỏ tuy chưa đủ tuổi bầu cử nhưng cũng ríu rít hỏi đủ thứ: “Bao giờ con mới được đi bầu?”; “Có phải ai được nhiều phiếu thì sẽ đi làm việc cho dân không?” Những câu hỏi ngây thơ khiến ông Lâm vui lắm. Ông bảo, giáo dục ý thức công dân cũng bắt đầu từ những hình ảnh giản dị như thế.

   Trên đường về, câu chuyện của cả nhà không chỉ dừng ở những tình huống vui trong buổi sáng, mà còn mở ra một chủ đề mới: bầu cử số trong tương lai.

   Anh Hùng nói rằng nếu sau này có hệ thống bầu cử số an toàn, minh bạch và được kiểm soát chặt chẽ, người dân sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Những người đi làm xa, người cao tuổi, người khuyết tật hay người đang điều trị bệnh có thể tham gia bầu cử dễ dàng hơn. Chị Mai thì mong rằng công nghệ số có thể giúp tra cứu thông tin ứng cử viên nhanh hơn, rõ hơn; mỗi cử tri có thể xem chương trình hành động, tiểu sử, quá trình công tác của ứng cử viên qua VNeID trên điện thoại hoặc màn hình điện tử trước ngày bầu cử.

   Thu hào hứng tiếp lời:

   “Con nghĩ tương lai có thể có ứng dụng bầu cử số, trong đó cử tri nhận thông báo, xem danh sách ứng cử viên, tra cứu khu vực bỏ phiếu, thậm chí xác thực điện tử an toàn trước khi tham gia bỏ phiếu. Như vậy sẽ tiết kiệm thời gian hơn, nhất là với người trẻ.”

   Nhưng ông Lâm chậm rãi nói:

   “Bầu cử số là xu hướng tốt, nhưng phải thật chặt chẽ, thật an toàn, bảo đảm bí mật lá phiếu, công bằng và minh bạch. Công nghệ chỉ là công cụ; điều quan trọng nhất vẫn là ý thức, trách nhiệm và niềm tin của cử tri.”

   Mọi người đều gật đầu. Ai cũng hiểu rằng, dù bầu cử theo hình thức truyền thống hay ứng dụng công nghệ số trong tương lai, giá trị cốt lõi vẫn là để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình một cách thuận tiện, minh bạch và hiệu quả hơn.

   Buổi trưa hôm ấy, cả nhà quây quần bên mâm cơm giản dị mà rộn tiếng cười. Ông Lâm nâng chén trà, nhìn con cháu rồi nói:

   “Nhà mình đông người, mỗi người một suy nghĩ, một công việc, một độ tuổi. Nhưng hôm nay tất cả cùng chung một việc rất có ý nghĩa. Đó là cùng góp một lá phiếu, cùng góp một niềm tin cho ngày mai.”

   Ngoài sân, nắng tháng Ba dịu nhẹ trải xuống con ngõ nhỏ. Từ nhà văn hóa tổ dân phố, tiếng loa vẫn vang lên nhắc Nhân dân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân. Trong lòng mỗi người, ngày bầu cử không chỉ là một sự kiện chính trị, mà còn là một ký ức đẹp về tinh thần trách nhiệm, sự gắn kết gia đình và niềm hy vọng vào một nền bầu cử ngày càng hiện đại, văn minh trong tương lai.