Khi 4 thủ tục hành chính của Đảng bước lên môi trường điện tử: chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu
Có những dấu mốc cho thấy chuyển đổi số đã đi qua giai đoạn tuyên truyền, để bước vào giai đoạn vận hành thực chất. Việc triển khai 4 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử là một dấu mốc như thế.
Đây không đơn thuần là chuyện “đưa giấy tờ lên mạng”. Đằng sau đó là một sự thay đổi lớn hơn: thay đổi cách tổ chức công việc, cách quản lý dữ liệu, cách phối hợp giữa các cấp ủy, tổ chức đảng và cả cách đảng viên tương tác với hệ thống công vụ số. Kế hoạch triển khai của Văn phòng Trung ương Đảng xác định rõ mục tiêu là thực hiện thống nhất, đồng bộ thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử, bảo đảm chuẩn hoá, số hoá quy trình và hồ sơ, nâng cao tính công khai, minh bạch, thuận tiện cho tổ chức đảng và đảng viên.
Một bước đi nhỏ về thủ tục, nhưng là bước dài về quản trị
Theo kế hoạch, 4 thủ tục được đưa vào vận hành gồm: chuyển sinh hoạt đảng chính thức, chuyển sinh hoạt đảng tạm thời, thu nộp đảng phí và lấy ý kiến nhận xét của chi uỷ, chi bộ nơi cư trú đối với đảng viên đang công tác. Đây đều là những công việc quen thuộc trong tổ chức Đảng, nhưng khi được thực hiện trên môi trường điện tử, ý nghĩa của chúng không còn dừng ở sự tiện lợi.
Bởi lẽ, khi một thủ tục được số hoá, điều thay đổi không chỉ là giao diện thao tác. Điều thay đổi là toàn bộ logic xử lý công việc: dữ liệu phải được chuẩn hoá, quy trình phải rõ ràng hơn, trách nhiệm phải minh bạch hơn, thời gian phải đo đếm được và dấu vết xử lý phải được lưu lại. Chính vì vậy, kế hoạch của Trung ương nhấn mạnh yêu cầu không làm thay đổi thẩm quyền, quy trình nghiệp vụ đã quy định, mà chỉ chuyển đổi phương thức thực hiện từ thủ công sang điện tử, đồng thời phải bảo đảm an toàn, an ninh thông tin và bí mật công tác của Đảng trong suốt quá trình tiếp nhận, xử lý, lưu trữ hồ sơ điện tử.
Chuyển đổi số trong Đảng đang đi vào việc thật
Điều đáng chú ý là quá trình này không diễn ra rời rạc. Nó nằm trong tổng thể triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Kế hoạch hành động của tỉnh Ninh Bình xác định rất rõ: chuyển đổi số là động lực quan trọng, gắn chặt với phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; người đứng đầu phải trực tiếp phụ trách, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải gương mẫu thực hiện; việc triển khai phải có mục tiêu, chỉ tiêu, trách nhiệm và công cụ đo lường cụ thể.
Nếu nhìn ở cấp cơ sở, phường Đông A cho thấy chuyển đổi số chỉ thực sự có sức sống khi được biến thành việc cụ thể, người cụ thể, đầu việc cụ thể. Sau khi được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sáp nhập phường Lộc Hòa, xã Mỹ Thắng và xã Mỹ Hà, phường Đông A đã nhanh chóng ban hành hàng loạt văn bản để tổ chức triển khai nhiệm vụ chuyển đổi số: thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng, thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, ban hành Kế hoạch chuyển đổi số năm 2025, quy chế vận hành Trang thông tin điện tử phường, kế hoạch hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia, và tổ chức phong trào “Bình dân học vụ số”.
Từ “hô hào” sang “đo được bằng số”
Một trong những điểm cho thấy chuyển đổi số ở cơ sở đã đi vào chiều sâu là việc có thể đo kết quả bằng số liệu cụ thể. Báo cáo năm 2025 của UBND phường Đông A cho biết, trên Hệ thống thông tin giám sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, địa phương đã hoàn thành 16/16 nhiệm vụ giai đoạn 01 và 34/34 nhiệm vụ giai đoạn 02.
Ở mảng dịch vụ công, từ ngày 01/7/2025 đến 30/11/2025, UBND phường tiếp nhận 2.681 hồ sơ thủ tục hành chính, đã giải quyết 2.640 hồ sơ, trong đó 2.638 hồ sơ đúng và trước hạn, chỉ có 02 hồ sơ quá hạn, còn 41 hồ sơ đang trong hạn giải quyết. Những con số này cho thấy môi trường số không còn là lớp vỏ công nghệ bên ngoài, mà đang tác động trực tiếp đến nhịp vận hành của bộ máy hành chính cơ sở.
Cùng với đó, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, công nghệ của phường được đánh giá là cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai chính quyền địa phương 2 cấp và phục vụ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến; phường đã phối hợp cấp mới 14 chứng thư số gồm 05 tổ chức, 09 cá nhân, thực hiện thay đổi thông tin, gia hạn 12 chứng thư số, thu hồi 02 chứng thư số cá nhân do token bị hỏng.
Trong Đảng cũng bắt đầu hình thành nhịp làm việc số
Không chỉ khối chính quyền, khối Đảng ở Đông A cũng đang bước vào quỹ đạo chuyển đổi số rõ nét. Một điểm nhấn là việc triển khai Sổ tay đảng viên điện tử. Ban Thường vụ Đảng uỷ phường đã ban hành văn bản yêu cầu rà soát dữ liệu đảng viên, hướng dẫn cài đặt ứng dụng, phân công đầu mối hỗ trợ kỹ thuật và hỗ trợ đồng bộ thông tin.
Kết quả đến cuối năm 2025, toàn Đảng bộ phường có 1.685/1.685 đảng viên được cấp tài khoản, đạt 100%; số đảng viên đã kích hoạt, đăng nhập và có phát sinh hoạt động sử dụng đạt từ 634 đồng chí, tương đương 38% vào ngày 30/11/2025, tăng lên 690 đồng chí, tương đương 41% vào ngày 10/12/2025, hiện tại là 50%. Một số chi bộ đã bắt đầu sử dụng ứng dụng để triển khai học tập nghị quyết, thông báo sinh hoạt chi bộ, cung cấp tài liệu, trao đổi thông tin nội bộ; đã có 09 chi bộ sinh hoạt cấp uỷ, 09 chi bộ sinh hoạt thường kỳ và 04 chi bộ sinh hoạt chuyên đề quý IV/2025 trên ứng dụng.
Con số 50% có thể chưa phải là tỷ lệ cao nếu đặt trong kỳ vọng chuyển đổi số toàn diện. Nhưng nhìn theo góc độ khác, đó là chỉ dấu của một sự chuyển động có thật: từ chỗ cán bộ, đảng viên còn bỡ ngỡ với môi trường số, đến chỗ một bộ phận đã bắt đầu đọc tin, tra cứu tài liệu, ghi chép, học tập nghị quyết và tham gia sinh hoạt trên nền tảng số. Báo cáo của Đảng uỷ phường cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn rất thật: số lượng đảng viên cao tuổi lớn, kỹ năng công nghệ thông tin chưa đồng đều, thói quen sử dụng ứng dụng số còn chậm thay đổi, nhiều người chưa có thiết bị phù hợp.
Chuyển đổi số muốn bền phải đi cùng kỷ luật số và an toàn số
Một điểm rất đáng lưu ý là khi càng nhiều công việc được đưa lên môi trường số, yêu cầu về an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu càng trở thành điều kiện sống còn. Đông A đã ban hành quy chế quản lý, sử dụng và bảo mật hệ thống mạng máy tính, hạ tầng thiết bị công nghệ thông tin của Đảng, trong đó quy định thống nhất tài khoản công vụ, chữ ký số chuyên dùng, nguyên tắc phân quyền theo vị trí việc làm, gắn nhãn mức độ bảo vệ tài liệu, sao lưu định kỳ, kiểm thử khôi phục, mã hoá dữ liệu và lưu nhật ký hệ thống. Quy chế này nhấn mạnh nguyên tắc “an toàn ngay từ thiết kế”, coi dữ liệu là tài sản của Đảng và yêu cầu cán bộ, đảng viên chịu trách nhiệm với tài khoản, dữ liệu mình tạo lập, sử dụng.
Ở cấp Trung ương, Quy chế tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị, sáng kiến, giải pháp về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cũng cho thấy tư duy quản trị số đang được hoàn thiện theo hướng minh bạch, tương tác và có thể theo dõi trên hệ thống. Quy chế cho phép tổ chức, cá nhân gửi phản ánh, kiến nghị, sáng kiến, giải pháp trực tuyến; hệ thống có chức năng tiếp nhận, phân loại, cập nhật tiến độ xử lý, công khai kết quả và hỗ trợ phân tích dữ liệu bằng công nghệ số.
Điều người dân chờ đợi không phải là công nghệ, mà là sự thuận tiện
Suy cho cùng, công nghệ không phải mục tiêu cuối cùng. Người dân, cán bộ cơ sở hay đảng viên không chờ đợi một ứng dụng đẹp hơn, mà chờ đợi công việc được giải quyết nhanh hơn, rõ hơn, ít giấy tờ hơn, ít đi lại hơn và minh bạch hơn.
Nghị quyết của Đảng uỷ phường Đông A về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2025 – 2030 đặt ra những mục tiêu rất cụ thể: 100% văn bản trao đổi dưới dạng điện tử, 100% công việc được quản lý, xử lý trên môi trường mạng, 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình, 100% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý trực tuyến, mức hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt tối thiểu 95%, và trên 90% người dân trong độ tuổi lao động có kỹ năng số cơ bản.
Những mục tiêu ấy cho thấy chuyển đổi số ở Đông A không dừng ở việc “có hệ thống”, mà hướng tới một thay đổi lớn hơn: xây dựng nếp làm việc số, hình thành công dân số, mở rộng năng lực tiếp cận dịch vụ số và từng bước kéo khoảng cách số ở cơ sở lại gần hơn.
Từ Đông A nhìn rộng ra
Câu chuyện 4 thủ tục hành chính của Đảng bước lên môi trường điện tử vì thế không chỉ là một tin mới của ngành tổ chức xây dựng Đảng. Nó phản ánh một chuyển động rộng hơn của bộ máy: từ quản lý thủ công sang quản trị số; từ hồ sơ rời rạc sang dữ liệu liên thông; từ chỉ đạo bằng văn bản sang điều hành dựa trên nền tảng số; từ làm việc theo kinh nghiệm sang làm việc có thể giám sát, đo lường, lưu vết.
Ở góc nhìn đó, chuyển đổi số sẽ không còn là một khẩu hiệu treo trên pano. Nó sẽ hiện ra trong từng thao tác ký số, từng hồ sơ trực tuyến, từng cuộc sinh hoạt chi bộ trên ứng dụng, từng tổ công nghệ số cộng đồng “cầm tay chỉ việc” cho người dân, từng nỗ lực đưa những người chậm tiếp cận công nghệ vào cùng một nhịp phát triển.
Và có lẽ, ý nghĩa lớn nhất của chuyển đổi số không nằm ở chỗ công nghệ cao đến đâu. Mà nằm ở chỗ, từ Trung ương đến cơ sở, từ hệ thống chính trị đến từng đảng viên, cán bộ và người dân, tất cả đang bắt đầu đi chung trên một con đường: làm việc hiện đại hơn, minh bạch hơn, nhanh hơn và gần dân hơn.
